De negentien gemeenten van Brussel
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is tweetalig en bestaat uit 19 gemeenten.
Er wonen meer dan 1.100.000 mensen.
Brussels Hoofdstedelijk Gewest: 1.132.208 (1 mei 2011)
De gemeenteraadsverkiezingen in Brussel
Net als in Vlaanderen en in Wallonië worden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest om de zes jaar gemeenteraadsverkiezingen gehouden. De Brusselse regels verschillen lichtjes van de Vlaamse.
De kandidaten die zich voorstellen voor de gemeenteraadsverkiezingen in een gemeente van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, moeten niet verklaren tot welke taalgroep zij behoren. Zij kunnen verkozen worden op tweetalige kieslijsten.
De gemeenteraden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tellen tussen de 27 (in de gemeente met het kleinste inwonersaantal, Koekelberg) en 49 leden (stad Brussel).
De burgemeester wordt er benoemd door de Brusselse Hoofdstedelijke Regering.
De 19 burgemeesters van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest komen regelmatig bijeen in de Conferentie van Burgemeesters: een vergadering waar ze van gedachten wisselen over gemeentelijke zaken en waar ze soms gezamenlijke standpunten innemen.
Net als in de rest van België ligt ook het aantal schepenen vast (6 voor de kleinste gemeente en 9 voor de grootste). Maar de Brusselse gemeenten kunnen beslissen om het aantal schepenen te vermeerderen met één. Zo kan de kleinste taalgroep (de Nederlandse) vertegenwoordigd zijn in het schepencollege. Sinds de staatshervorming van 2001 (Lambermont- en Lombardakkoord) krijgen de gemeenten die minstens één Nederlandstalige schepen of OCMW-voorzitter hebben, jaarlijks extra geld. Die Nederlandstalige schepenen en OCMW-voorzitters komen regelmatig bijeen in de Conferentie van Vlaamse Schepenen en OCMW-voorzitters, om ideeën uit te wisselen of om samen standpunten in te nemen.
De gouverneur van Brussel-hoofdstad
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is geen provincie: de Brusselse kiezers kiezen geen provincieraad. Toch is er een gouverneur en er is zelfs een vicegouverneur.
De gouverneur in Brussel-hoofdstad houdt zich vooral bezig met de veiligheid. Hij moet een plan opstellen om in te grijpen bij noodsituaties. Zo houdt hij onder andere toezicht op de zes politiezones en de veiligheidsdiensten. Hij moet ook zorgen dat bij belangrijke gebeurtenissen de openbare orde gehandhaafd blijft. Nog een taak is de uitvoering van de wapenwet: iemand die een wapen wil, moet daarvoor een vergunning krijgen. Aan buitenlanders levert hij de visa af.
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is een tweetalig gebied. De vicegouverneur moet ervoor zorgen dat de taalwetten worden nageleefd: iedere burger moet in het Nederlands en het Frans bediend kunnen worden door de overheid.
Wie mag stemmen?
In België is er niet alleen stemrecht, maar ook opkomstplicht. Mensen vanaf 18 jaar hebben niet alleen het recht om hun stem uit te brengen. Ze zijn ook verplicht om naar het stembureau te gaan. We spreken van opkomstplicht en niet van stemplicht. Je bent namelijk niet verplicht om te stemmen als je in het stemhokje staat. Je kunt ook blanco of ongeldig stemmen.
Je mag stemmen als je:
● de Belgische nationaliteit hebt of de nationaliteit van een ander land uit de Europese Unie (EU);
● 18 jaar of ouder bent op de dag van de verkiezingen;
● ingeschreven bent in het bevolkingsregister van je gemeente, of als niet-Belg uit een EU-land ingeschreven bent op de kiezerslijst van je gemeente;
● niet uitgesloten of geschorst bent van het stemrecht.
Heb je de nationaliteit van een land van buiten de EU, dan mag je ook deelnemen aan de
gemeenteraadsverkiezingen. Bijkomende voorwaarde: je moet kunnen bewijzen dat je al minstens
5 jaar ononderbroken wettelijk verblijft in België.
Wie mag niet stemmen?
Sommige Belgen die 18 jaar of ouder zijn, mogen niet stemmen omdat ze geschorst of
uitgesloten zijn. Geschorst zijn, wil zeggen dat je tijdelijk geen stemrecht meer hebt. Uitgesloten
zijn, wil zeggen dat je voor altijd geen stemrecht meer hebt. Wie geschorst of uitgesloten is,
mag ook geen volmacht geven aan een andere kiezer om in zijn of haar naam te stemmen.
Overzicht:
● Iemand die veroordeeld is tot een criminele straf, is uitgesloten van het stemrecht.
Wie veroordeeld is tot een gevangenisstraf van minstens vier maanden, is geschorst.
(Mensen die in voorhechtenis zitten of een gevangenisstraf van minder dan vier maanden
uitzitten, kunnen volmacht geven aan een andere kiezer om te gaan stemmen).
● Iemand die verplicht is opgenomen in een psychiatrische instelling, mag niet stemmen.
● Iemand die ‘verlengd minderjarig’ is verklaard mag niet stemmen. Sommige mensen
met een verstandelijke handicap worden verlengd minderjarig verklaard.
Wat als ik niet kan stemmen?
Het kan gebeuren dat je niet kunt gaan stemmen omdat je ziek bent, of in het ziekenhuis ligt, op reis bent of moet werken. Wanneer je niet kunt gaan stemmen, dan kun je een andere kiezer in jouw plaats laten stemmen. Je moet die persoon dan een volmacht geven. Je mag zelf bepalen aan wie je die volmacht geeft. Iedere kiezer kan maar één volmacht krijgen. Je vraagt daarvoor de juiste documenten aan bij je gemeente.
Geef je geen volmacht aan een andere kiezer, dan moet je een bewijs indienen met de reden van je afwezigheid (bijvoorbeeld een doktersattest). Als je zonder geldige reden niet komt opdagen in het stembureau, riskeer je een boete.
De gemeenteraadsverkiezingen op school
Werk je op school rond de gemeenteraadsverkiezingen? Dan kan je gebruik maken van Kies Keurig 2012, een handige brochure in eenvoudige taal voor leerlingen van het middelbaar onderwijs. Het gaat om een samenwerking van Puzzel Brussel, de educatieve dienst van de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, en De Kracht van je Stem, de educatieve dienst van het Vlaams Parlement. De brochure kost € 1,50 en kan je bestellen via deze link:
http://www.dekrachtvanjestem.be/kvjsd/leerkrachten/lesmateriaal.action?id=104
Het Parlement voor 17-plussers
Puzzel Brussel pakt aanvullend uit met een prima doeprogramma dat het geheim achter het stemgordijn helemaal onthult: het enige, echte Parlement voor 17-plussers!
Op donderdag 27 september, vrijdag 28 september, donderdag 4 oktober en vrijdag 5 oktober 2012 houden we vier kersverse edities in het Brussels Parlement. Klik hier voor all praktische informatie:
www.raadvgc.be/parlement17plus
Officieel
De wetteksten van de gemeenteraadsverkiezingen vind je op: